قسم الحكمة والدراسات الإسلامية، كلية الحكمة والدراسات الإسلامية، جامعة المصطفى المفتوحه، قم، إيران.
المستخلص
استاد شهيد مطهری و علامه اقبال لاهوري از معدود شخصیتهاي معاصر جهان اسلام ميباشند. از جمله مهمترين زمينههايي كه ديدگاه اين دو متفكر در سطحي وسيع قابل پي گيري ميباشد، فرهنگ و تمدن جديد غرب و مباني و اركان و مظاهر آن ميباشد؛ به گونهاي كه نقد و بررسي مباني نظري غرب به صورت جدی و همه جانبه در آثار اين دو فيلسوف به چشم می خورد. اقبال و شهيد مطهري در برخي مباحث اختلاف مبنايي و روشي دارند كه به نظام فكري و دستگاه فلسفي آنها بر ميگردد. يعني مبناي كار اقبال فلسفه خودي و تجربة ديني و روش و علوم جديد تجربي است ولي شهيد مطهري فلسفه و عرفان اسلامي به خصوص حكمت متعاليه را اختيار كرده است. شهيد مطهري بر اين باور است كه انسانگرايي يا انسان محوري به معناي حقيقي آن، يعني مقدم دانستن انسانيت انسان، مورد تأييد اسلام است. ولي نزد ايشان نوع غربي انسان گرايى يا اومانيسم از جهات مختلف قابل انتقاد است. همراهي اقبال با انديشة اومانيسم به اين است كه او نقش ايجابي انسان در ساختن زندگي خويش و جهان پيرامونش را نفي نميكند.
)